Podczas tegorocznego Wielkiego Podwórkowego Liczenie Ptaków (ang. Great Backyard Bird Count, GBBC) ptasiarzom z całego świata
udało się zaobserwować łącznie 8191 gatunków ptaków - to rekord. Zbiegło się to w czasie z wynikami badania, w którym uczeni wskazali, że
kobiety i mężczyźni obierają różne strategie uprawiając birdwatching.
Ptasiarze "pracują" obywatelsko dla Nauki, a uczeni przyglądają się mózgom ornitologówOrnitologia albo zwykłe ptasie podglądactwo (lub podsłuchiwanie) stają się coraz łatwiejsze dzięki aplikacjom, takim jak iNaturalist albo eBird, czy
Merlin Bird ID, którą stworzyła renomowana jednostka naukowa Cornell Lab of Ornithology na Uniwersytecie Cornella.
W kanadyjskim badaniu (opublikowanym na łamach
"Journal of Neuroscience") obejmującym 58 dorosłych wykazano, że mózgi ekspertów w obserwacji ptaków, w porównaniu z początkującymi, wykazywały większą gęstość w obszarach związanych z uwagą i percepcją.
Taka gęstość tkanki może wskazywać na zwiększoną komunikację między neuronami, a te różnice strukturalne wiązały się z dokładniejszą identyfikacją ptaków.
Ptasiarze na poziomie eksperckim (29 osób w wieku od 24 do 75 lat), wybrani do badania, wywodzili się z organizacji takich jak Toronto Ornithological Club i Ontario Field Ornithologists. Druga grupa 29 osób na poziomie początkującym (w wieku 22-79 lat) należała do tych samych grup ornitologicznych, jak również klubów zajmujących się m.in. wędrówkami i ogrodnictwem.
Eksperci analizowali aktywność mózgów ptasiarzy, niektórzy z nich obserwowali ptaki przez prawie pół wieku.
Zespół uczonych z Toronto wybrał ptasiarzy, bo obserwacja i identyfikacja ptaków w ich naturalnym środowisku wymaga połączenia różnych zdolności poznawczych.
Birdwatching łączy: precyzję w identyfikacji, przeszukiwanie wzrokowe otoczenia oraz koncentrację na bezpośrednim otoczeniu, wrażliwość na ruch, rozpoznawanie wzorców oraz budowanie skomplikowanych sieci pojęciowych dla powiązań różnych gatunków.
Trzeba przy tym jeszcze zapamiętywać to, co się widzi, i porównywać z obrazami przechowywanymi w pamięci.
Obserwacja ptaków zapobiega pogorszeniu funkcji poznawczychUczeni badali aktywność mózgu ekspertów podczas identyfikacji ptaków.
Naukowcy udokumentowali strukturalne różnice w mózgu w porównaniu z początkującymi w każdej grupie wiekowej.
Zdaniem uczonych badanie dowodzi, że obserwacja ptaków zapobiega pogorszeniu funkcji poznawczych. Wyniki sugerują, że ptasiarstwo może wspierać zdrowie mózgu u osób starszych. Kiedy m.in. uczymy się nowej umiejętności, nasze mózgi reorganizują się w procesie zwanym neuroplastycznością.
Badanie rodzi jednak klasyczny dylemat „co było pierwsze: kura czy jajko". Różnice w mózgach ekspertów nie muszą być bezpośrednim skutkiem obserwacji ptaków. Być może po prostu osoby, które już posiadają takie cechy są po prostu lepszymi obserwatorami.
I drugie zastrzeżenie: w związku z tym, że uczestników badania zrekrutowano z organizacji przyrodniczych i grup aktywnych w terenie, mogli już prowadzić zdrowszy i bardziej aktywny styl życia.
A ambitny ptasiarz czasem musi się nieźle nachodzić.
