Wtorek 4 sierpnia 2026 r.

Piotr Cieśliński
Dziennikarz działu Nauka, Zdrowie, Klimat

Miniony tydzień przyniósł garść zaskakujących odkryć naukowych. Pisaliśmy o intrygującym opowiadaniu Alana Turinga, towarzyszce Betelgezy, śladach po wikingach na Wolinie i tropach przedludzi w Kenii. Sprawdzaliśmy też, skąd bierze się przewaga dominującej ręki, co decyduje o szczęściu całych społeczeństw i czy słonie po latach niewoli potrafią wrócić do normalnego życia. 

Zapraszam na przegląd najważniejszych wydarzeń mijającego tygodnia.

1.

Czy na wyspie Wolin mieszkali wikingowie? Nowe odkrycie
Archeolodzy odkryli na Wolinie pozostałości domów przypominających zabudowę skandynawskich ośrodków handlowych. Odkrycie może zmienić nasze wyobrażenie o początkach jednego z najważniejszych portów wczesnośredniowiecznego Bałtyku.
CZYTAJ WIĘCEJ

2.

Dlaczego dominująca ręka jest sprawniejsza? Nie chodzi tylko o geny i mózg
Przewaga dominującej ręki to zasługa tysięcy godzin treningu.
CZYTAJ WIĘCEJ

3.

Jakie społeczeństwa są szczęśliwe? Analiza 66 krajów
To, co uszczęśliwia jednostkę, nie zawsze służy społeczeństwu. I na odwrót.
CZYTAJ WIĘCEJ

4.

Alan Turing i jego niedokończone opowiadanie. Opisał swój związek z młodym mężczyzną
Zachowało się zaledwie sześć odręcznych stron, które kończą się zdaniem urwanym w połowie. Nowa analiza pokazuje, że Alan Turing przetworzył w literaturę spotkanie z młodym mężczyzną, po którym Wielka Brytania skazała go za związek homoseksualny.
CZYTAJ WIĘCEJ

5.

Kosmos. 'Niemal spadłem z krzesła'. Tuż obok Betelgezy ukrywa się gwiazda większa od Słońca
Rok temu teleskop Gemini North po raz pierwszy dostrzegł słaby punkt ukryty w blasku Betelgezy. Odkrycie było sensacyjne, ale niepewne. Teraz potwierdzili je europejscy astronomowie. Przy okazji odkryli, że towarzyszka Betelgezy jest większa, masywniejsza i bardziej dojrzała, niż początkowo sądzono.
CZYTAJ WIĘCEJ

6.

Odkrycie naukowe. Tropy sprzed przeszło 1,4 mln lat znalezione w Kenii
Naukowcy, którzy je odnaleźli, twierdzą, że zostawili je przedludzie z gatunku Paranthropus boisei. I że z owych tropów można odczytać zaskakujące informacje o tym dawno wymarłym gatunku.
CZYTAJ WIĘCEJ

7.

Słonie wypuszczone na wolność, nawet po 27 latach życia w niewoli, radzą sobie świetnie
Wśród 11 uczestników badania rekordziści spędzili w niewoli blisko 27 lat. Na wolności radziły sobie jednak podobnie jak słonie, które nigdy nie zostały schwytane.
CZYTAJ WIĘCEJ